Sign up with your email address to be the first to know about new products, VIP offers, blog features & more.

Helikoptergeld, waarom en hoe?

By Posted on No tags 0

helikoptergeld

Regelmatig duikt de term helikoptergeld op in de financiële pagina’s van de krant. Helikoptergeld, klinkt interessant maar wat is het eigenlijk en waarom zou het geïntroduceerd moeten worden?


Laten we beginnen bij de man die de term in 1969 populair maakte. Die man was Milton Friedman, een zeer gerespecteerd Amerikaanse econoom die in dat jaar een artikel publiceerde waarin hij de volgende veronderstelling maakte:

“Laten we ons eens voorstellen dat op een bepaalde dag een helikopter over ons heenvliegt die allemaal geldbiljetten strooit. Die biljetten worden natuurlijk snel door alle mensen opgeraapt. Laten we ons dan ook nog eens voorstellen dat dit een unieke gebeurtenis is die nooit meer herhaald wordt.”

De theorie die Friedman hier omschrijft gaat uit van het principe dat een centrale bank die de inflatie wil aanwakkeren en daarmee de economie wil stimuleren dit doet door iedereen direct een som geld te geven.  In theorie zullen de mensen dit bedrag zien als een eenmalig extraatje en verwacht wordt dat consumenten daardoor meer uit zullen gaan geven waardoor de economie een nieuwe impuls krijgt.

Deze veronderstelling van Friedman is uiteraard slechts een voorbeeld en geld uit een helikopter over onze hoofden uitstrooien zal nooit gebeuren. Dat is ook niet de boodschap van Friedman’s publicatie “Optimum Quantity of Money.” De publicatie van Friedman gaat over de ideale hoeveelheid geld die er in omloop moet zijn om de economie gezond te laten groeien. Friedman gaat er van uit dat als de economie te lang niet groeit en er geen of te weinig inflatie is dat er bijzondere stimuleringsmaatregelen moeten komen. Eén van de maatregelen die hij voorstelt is om extra geld te drukken en dat in de maatschappij te brengen.  Zijn populistische term daarvoor is dus helikoptergeld.

De economie stimuleren door extra geld in de markt te brengen is een logisch en veel gebruikt middel. Je kan de economie sturen met de belastingen. Dit is de meest gebruikte vorm en ook de meest logische. Als een land haar belastingen verlaagt dan kunnen de burgers meer uitgeven en dus helpt dat de economie. Maar, aangezien geen enkel land op dit moment de ruimte heeft om de belastingen te verlagen, gewoon omdat ze al te veel schulden hebben, is die route afgesloten. Een andere route die mogelijk is om de geldmarkt te verruimen gaat via de Centrale Banken. Dit is op het moment de route die wereldwijd gebruikt wordt om de economie te stimuleren. Wat gebeurt er? De centrale banken kopen obligaties op en daarmee brengen ze liquiditeiten in de markt. Liquiditeiten die herbelegd moeten worden waardoor er een overschot aan geld komt. Hierdoor daalt de rente en zijn beleggers en banken in principe bereid om meer risico te nemen. Helaas zien we dat dit laatste tegenvalt, de spaartegoeden zijn hoger dan ooit en tot overmaat van ramp hebben de banken te maken met steeds hogere kapitaalseisen waardoor ze de kredietverlening aan bedrijven en particulieren moeten verminderen.

Geld in de markt pompen zonder nieuw geld te drukken lijkt dus op dit moment niet te leiden tot inflatie en economische groei. Als die middelen dan allemaal niet helpen dan komen we automatisch bij de oplossing van Milton Friedman, zet de geldpers maar aan. Uiteraard is Friedman niet de econoom die zomaar zegt “ga maar geld drukken” ook hij brengt dit als laatste middel om de economie weer aan de gang te brengen. Feit is dat steeds meer stemmen opgaan om de geldpers open te zetten en een vorm van “helikoptergeld” te introduceren.

Helikoptergeld zoals Friedman dat voorstelde zal het niet worden. Er zijn vele vormen denkbaar variërend van het direct stimuleren van burgers via belastingverlaging tot het indirect stimuleren door staatsinvesteringen. Momenteel denkt men aan de laatste vorm en lijkt het erop dat Japan het eerste land zal gaan worden dat op deze wijze de economie gaat proberen te stimuleren.

Een methode die momenteel overwogen wordt is de uitgifte door de staat van eeuwigdurende leningen tegen nul rente. Deze leningen worden opgekocht door de Centrale Bank. Het geld dat de staat daarmee ontvangt wordt aangewend voor het investeren in de infrastructuur. Hiermee wordt in feite geld gedrukt dat de staat gratis ontvangt. We gaan zien of dit gaat werken. Als het gedoceerd gaat zou het kunnen werken maar er bestaat ook een reëel kans dat dit gaat uitdraaien op hele snelle inflatie en dan hebben we weer een nieuw probleem. Welke econoom had daar ook alweer een oplossing voor?

André van Eerden

André van Eerden is algemeen directeur van Aberfeld Vermogensbeheer. Aberfeld is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor. Deze publicatie is samengesteld door Aberfeld Vermogensbeheer B.V. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Aberfeld Vermogensbeheer B.V. betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Deze publicatie bevat beleggingsaanbevelingen, maar geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan Aberfeld Vermogensbeheer B.V. niet instaan. Beleggers wordt geadviseerd bij elke beleggingsbeslissing contact op te nemen met zijn of haar financiële adviseur. André van Eerden heeft geen posities in individuele aandelen en beleggingsfondsen. Aberfeld Vermogensbeheer B.V. is een beleggingsonderneming en beschikt over een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht. Aberfeld Vermogensbeheer B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide Disclaimer verwijzen wij naar onze website www.Aberfeld.nl.